Sprawozdanie z realizacji Aktywności 3. Międzynarodowego Projektu „Zrównoważona żywność - od produkcji do konsumpcji” - w ramach programu ERASMUS+ Partnerstwa na małą skalę w sektorze Kształcenie i szkolenia zawodowe
Termin Aktywności: 19-25.05.2024 r.
Miejsce realizacji: Castelo Branco w Portugalii
Uczestnicy - instytucje doskonalenia nauczycieli w krajach partnerskich:
- Polska: Podkarpacki Zespół Placówek Wojewódzkich w Rzeszowie, Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie: Izabela Pyra (koordynator projektu), Małgorzata Podolak, Iwona Olszówka, Leszek Morąg,
- Rumunia: Casa Corpului Didactic a Judetului Bistrita-Nasaud: Manea Angelo (dyrektor), Carmen Nagy, Hangea Cristina (koordynator z ramienia partnera rumuńskiego),
- Portugalia: Agrupamento de Escolas Nuno Alvares: Paulo Candeias (dyrektor), Maria da Graca Vilela Ventura (koordynator z ramienia partnera portugalskiego), Ewa Maria Patricio Mendes Patricio.
Trzecia aktywność Międzynarodowego Projektu „Zrównoważona żywność - od produkcji do konsumpcji” –została zorganizowana przez partnera Projektu Agrupamento de Escolas Nuno Alvares w Castelo Branco w Portugalii . Głównym celem tej instytucji jest prowadzenie działalności szkoleniowej ukierunkowanej na rozwój zawodowy nauczycieli kształcenia zawodowego w zakresie pełnienia funkcji w zespołach szkół stowarzyszonych poprzez rozwijanie działań doskonalących, które w zdecydowany sposób przyczyniają się do sukcesów edukacyjnych ich uczniów. Organizacja prowadzi szkolenia i warsztaty dla nauczycieli kształcenia zawodowego na kierunkach: gastronomii i hotelarstwa, rolniczym oraz na kierunku – technik ochrony zdrowia. Tematyka kształcenia związana jest z ekologicznym rolnictwem, zdrową i ekologiczną żywnością a także wpływem żywienia na zdrowie człowieka oraz sposobami przeciwdziałania zmianom klimatu. W kształceniu zawodowym promuje się innowacje, wymianę doświadczeń i „know-how”. Organizacja realizuje szkolenia dotyczące aspektów lokalnego systemu żywnościowego i zrównoważonych praktyk. W szkoleniach branżowych realizowana jest tematyka walki z marnotrawstwem żywności.
Harmonogram podejmowanych działań Aktywności 3.:
19.05.2024 r. - niedziela
Przyjazd uczestników projektu z Polski i Rumunii do Lizbony, stolicy Portugalii. Na lotnisku czekali gospodarze spotkania, którzy zorganizowali dla nas wspólny przejazd pociągiem na trasie z Lizbony do Castelo Branco. Trasa pociągu biegła wzdłuż rzeki Tag, co wspaniale uatrakcyjniało długą podróż (około 3 godzin). Po przybyciu do Castelo Branco w godzinach wieczornych odbyło się wspólne spotkanie robocze, które miało na celu omówienie realizacji zaplanowanych działań. Nasi partnerzy przygotowali atrakcyjny przewodnik po zaplanowanych zadaniach, wzbogacony zdjęciami, które przedstawiały miejsca zaplanowanych spotkań i przybliżały proponowany zakres tematyczny.
20.05.2024 r. - poniedziałek
- Pierwszy dzień aktywności rozpoczęliśmy od spotkania z dyrektorem naczelnym Zespołu Szkolnego School Cluster „Nuno Alvares” w siedzibie Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli Alto-Tejo.
Nasi partnerzy połączyli działania dotyczące Aktywności 3. z Międzynarodowym Dniem Pszczół, który został ustanowiony w 2018 r. na dzień 20 maja. Święto przyjęte przez Organizację Narodów Zjednoczonych ma na celu podkreślenie znaczenia pszczół w pozyskiwaniu żywności i zwrócenie uwagi na zagrożenia cywilizacyjne dla tych owadów. Uczniowie szkoły „Nuno Alvares” wraz z nauczycielami przeprowadzili cykl zajęć i warsztatów, których efektem końcowym była umieszczona w centralnym miejscu szkoły wystawa poświęcona roli i znaczeniu pszczół. Podkreślono też negatywny wpływ zmian klimatycznych na życie tych cennych owadów.
Po obejrzeniu i omówieniu aspektów wystawy zwiedziliśmy szkołę. Kolejnym punktem dnia był udział w warsztatach „Budowa hotelu dla owadów”.
Hotele, czy też inaczej zwane domki dla owadów pełnią ważną funkcję, ponieważ jako sztuczne budowle zapewniają owadom schronienie i dają możliwość budowy gniazd. Uczestnicy projektu wspólnie z uczniami zbudowali z przekazanych materiałów takie hotele. Do budowy użyto naturalnych surowców takich jak: belki drewniane z wyciętymi otworami, pędy bambusa, plastikową trzcinę, skrzynki drewniane, deski odpadowe, butelki plastikowe. Nauczyciel prowadzący warsztaty przedstawił scenariusz zajęć, według którego wykonaliśmy nasze prace, i który stanowi rezultat projektu. Tematyka dotycząca pszczół jest ważnym elementem naszego projektu.
- Po południu złożyliśmy wizytę w Miejskim Gospodarstwie Rolnym przeznaczonym do zbiorowej produkcji rolniczej i jej odbioru przez władze miasta.
Dawne gospodarstwo rolne zostało przebudowane i obecnie realizuje projekt w obszarze rozwoju społecznego, rozwoju rolnictwa rodzinnego i świadomości ekologicznej. Obecnie nosi nazwę Hortas Quinta do Chinco Social Garden. Ogrody Społeczne Quinta do Chinco promują organiczne ogrodnictwo i kwiaciarstwo, które eliminuje stosowaniu pestycydów i syntetycznych nawozów chemicznych. W związku z tym - we współpracy ze społecznością lokalną w celu promowania i ochrony środowiska, zasobów naturalnych, zdrowia i zdrowego odżywiania - rozwinęły się to w inicjatywę o charakterze edukacyjnym, pedagogicznym i stowarzyszeniowym. Działalność Ogrodów Społecznych wspiera również utrzymanie rodzin i osób o niskich dochodach. Tym samym zapewnia tym rodzinom dostęp do bardziej zróżnicowanej i zdrowej diety. Oprócz wspierania lokalnego zakupu produktów sezonowych, pomaga zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych poprzez unikanie transportu. Produkty sezonowe uprawiane w sposób naturalny charakteryzują się najlepszą jakością, a zbierane w okresie ich dojrzewania mają również najlepszą cenę.
- W godzinach popołudniowych zwiedziliśmy ciekawe miejsca w Castelo Branco. Gospodarze zaprosili nas do Ogrodu Pałacu Biskupiego, który został sklasyfikowany jako zabytek narodowy i jest przykładem najoryginalniejszego baroku Portugalii. Ogród służy do rekreacji i refleksji, poświęcony jest św. Janowi Chrzcicielowi, którego posąg znajduje się pośrodku tylnej ściany głównego dziedzińca. Zwiedziliśmy również starą część miasta.
21.05.2024 r. - wtorek
- Drugi dzień naszego pobytu u portugalskich Partnerów to wyjazd do Vila Velha de Rodao. Rozpoczęliśmy od wizyty w Spółdzielni Społecznej, gdzie produkuje się oliwę z oliwek dostarczanych przez lokalnych dostawców.
- To także w tym miasteczku spotkaliśmy się z pszczelarzem, który prowadzi rodzinną firmę pszczelarską Claro’s. Firma powstała w 2011 r. na bazie 25-letniej pracy członków rodziny pszczelarza.
Obecnie firma powiększa się, pozyskuje nowych pracowników, prowadzi szkolenia i zatrudnia techników krajowych i zagranicznych do prowadzenia badań naukowych oraz opracowywania nowych technik pracy. Podczas spotkania omówiony został temat, który ma duże znaczenie dla naszego projektu a mianowicie produkcja żywności w oparciu o najnowsze technologie uwzględniające przeciwdziałanie zmianom klimatycznym. Niestety te zmiany klimatyczne najbardziej dotykają owady, w tym pszczoły. Spotkanie było połączone z degustacją miodów i innych produktów pszczelich.
Na lunch tego dnia zostaliśmy zaproszeni do restauracji Ponte do Enxarrique, która opiera się na tradycyjnej portugalskiej kuchni wykorzystującej produkty lokalne, w tym wszystkie zasoby rzeki Tag. Specjalnością tej restauracji są dania z ryb: karpia, węgorza oraz gizzard shad (gatunek ryby z rodziny śledziowatych i sardynek).
- Po południu odwiedziliśmy pomnik przyrody Portas de Rodao , który jest częścią globalnej sieci geoparków Naturtejo UNESCO. Park stanowi imponujący wąwóz wydrążony przez rzekę Tag w kwarcytowym grzbiecie pasma górskiego Perdigao.
Obszar ten jest siedliskiem największej w kraju kolonii sępów płowych i jest miejscem do badań fauny i ptaków. Można tu spotkać 116 gatunków ptaków, wiele z nich jest uważane za zagrożone, a niektóre rzadkie: kania królewska, sęp czarny, orzeł kuropatwa. Na tym terenie można znaleźć ślady najstarszych wspólnot na Półwyspie Iberyjskim. Walory magiczne, krajobrazowe, archeologiczne, historyczne i biologiczne stanowią symbol regionu. Wykład w miejscowym Muzeum przywołał w naszej pamięci wyposażenie warsztatów rzemieślniczych w polskich skansenach. Tam jednak zgromadzono urządzenia do tłoczenia oliwy.
22.05.2024 r. - środa
- Trzeci dzień wizyty został zaplanowany w mieście Macao. To tutaj znajduje się School Cluster Verde Horizonte wchodząca w skład całego zespołu szkół. W szkole zostaliśmy podjęci przez dyrektora, który przedstawił nam specyfikę działalności swojej placówki.
Uczestniczyliśmy w zajęciach prowadzonych przez nauczycieli w zakresie kursów zawodowych na kierunkach, w których uczy szkoła, tj. profesjonalnej kuchni, cukiernictwa i estetyki. Bardzo dużym zainteresowaniem cieszyły się zajęcia z kursu Masażu Estetycznego i Dobrego Samopoczucia. Tematem przewodnim zajęć było wykorzystanie miodu oraz jego wspaniałych właściwości w kosmetyce, ze szczególnym wskazaniem na wykonywanie różnorodnych masaży.
- Uczniowie z kierunku cukiernictwo pod okiem swoich nauczycieli przygotowali regionalne przysmaki - wspaniałe i zdrowe przekąski oraz lunch.
- Byliśmy również słuchaczami wykładu autorstwa jednego z nauczycieli szkoły w Macao, specjalisty w dziedzinie pszczelarstwa.
23.05.2024 r. - czwartek
Czwarty dzień był równie bogaty w wydarzenia i spotkania. Po pierwsze, wizyta w Centrum Wsparcia Technologicznego Branży Rolno-Spożywczej. Instytut istniejący od 2010 r. jest zaangażowany w realizację strategii „od pola do stołu”, który stanowi centralny element Europejskiego Zielonego Ładu, czyli uczynienia systemów żywnościowych sprawiedliwymi, zdrowymi i przyjaznymi dla środowiska. W roli konsumentów czereśni braliśmy udział w teście oceniającym te owoce.
- Drugą placówką naukową udostępnioną nam przez stronę portugalską była Wyższa Szkoła Rolnicza, obchodząca niedawno swoje 40-lecie. Wykładowcy zapoznali nas m.in. z udziałem produkcji rolniczej w gospodarce Portugalii oraz dotychczasowe doświadczenia we współpracy z polskimi naukowcami. Zapoznaliśmy się z bazą dydaktyczną Szkoły oraz uprawami roślin aromatycznych i leczniczych w Centrum Biotechnologii Roślin.
24.05.2024 r. - piątek
- Był to ostatni „roboczy dzień” naszej aktywności w Portugalii. Gospodarze podsumowali nasze działania, poddając je ewaluacji stosowanej w Agrupamento de Escolas Nuno Alvares.
- Drugim elementem podsumowania portugalskiej części projektu było spotkanie z przedstawicielami partnerów Szkoły, tj. przedsiębiorstw, uczelni, instytutów i szkół, którzy nas gościli. Uroczystą kolację uświetnił swoją obecnością burmistrz Castelo Branco.
17.05.2024 r. – sobota
- To dzień podróży do Polski, ale wcześniej zwiedzanie miasta z Gospodarzami i wspólny lunch.
- To był także czas na rozmowy o przyszłości, o planach związanych z aktywnością nr 4 w Polsce, przewidzianą na październik 2024 r. Do zobaczenia.
