W dniach 19 – 30 sierpnia 2024 grupa 6 nauczycieli konsultantów z PZPW/PCEN Oddział w Przemyślu i Krośnie uczestniczyła w kursie metodycznym pt. „Innovative Teaching and Learning Methods in Finland – International Teacher’s School”, zorganizowanym w Helsinkach, w ramach programu Erasmus+. Dziesięciodniowy kurs metodyczny (łącznie 70 godzin dydaktycznych) został zrealizowany dzięki współpracy naszej placówki z VisitEDUfinn Ltd. i Euneos w Finlandii - wiodącymi dostawcami kursów doskonalenia zawodowego dla nauczycieli w Europie.
W pierwszym tygodniu zajęcia prowadził Joni ALWindi – trener, edukator, doradca ds. technologii edukacyjnych, nauczyciel z doświadczeniem pracy w szkołach w Finlandii, Szwecji, Ameryce Łacińskiej i Hiszpanii. Warsztaty rozpoczęły się na terenie kampusu Aalto University, od wprowadzenia teoretycznego w zakresie historii edukacji w Finlandii, zagadnień związanych z piramidą uczenia się, podstawami nauczania opartymi na umiejętnościach, projektach i zjawiskach. Joni inspirował uczestników kursu przykładami ze swoich bogatych międzynarodowych doświadczeń edukacyjnych, zachęcał do dyskusji podczas sesji Q&A.
Kolejne dni kursu to była naprawdę wytężona praca. Uczestnicy doskonalili swoje kompetencje w zakresie innowacyjnych metod edukacyjnych: tj.: Phenomenon Based Learning, Project Based Learning oraz Video Storytelling – w oparciu o wiedzę teoretyczną i praktyczne działania.
Phenomenon Based Learning jest to metoda nauczania, która ma na celu łączenie treści różnych przedmiotów w taki sposób, iż dostarcza holistycznego podejścia do zjawiska (z ang. phenomenon) z perspektywy więcej niż jednego przedmiotu szkolnego, a więc z różnych punktów widzenia.
Realizacja projektu z zastosowaniem tej metody rozpoczęła się dla uczestników kursu w drugim dniu szkolenia, w Heureka Science Centre w Tikkurila w Vantaa – jest to fińskie centrum nauki, oferujące interaktywne wystawy z różnych dziedzin nauki, filmy z planetarium oraz programy i wydarzenia naukowe przez cały rok. Główną ideą Heureki jest „zapewnienie radości odkrywania każdemu”.
Opracowanie i realizacja projektu metodą Phenomenon Based Learning wymagało współdziałania i pracy zespołowej, podziału ról i zadań, dyskusji, zgłębienia wiedzy w zakresie wybranego zjawiska, zastosowania narzędzi ITC i aplikacji webowych – by ostatecznie, metodą Video Storytelling opracować i zaprezentować efekty pracy na forum grupy. Link do video opracowanego przez zespół nauczycieli konsultantów PCEN: https://tiny.pl/9kd3f739
Project Based Learning (nauka oparta na projektach) to metoda nauczania, w której uczniowie zdobywają wiedzę i umiejętności, pracując przez dłuższy czas nad badaniem i rozwiązywaniem autentycznych, angażujących i złożonych pytań, problemów lub wyzwań.
Uczestnicy szkolenia doświadczali uczenia się tą metodą podczas wycieczki edukacyjnej na wyspę Suomenlinna (po szwedzku Sveaborg - w Finlandii są dwa języki urzędowe: fiński i szwedzki), to twierdza położona w pobliżu Helsinek, zabytek historyczny i atrakcja turystyczna, wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Projekt poruszał zagadnienia historyczne związane z fortem morskim na tej wyspie, opracowanie i prezentacja metodą Video Storytelling.
Drugi tydzień zajęć to nowe osoby prowadzące oraz moderujące zajęcia. Ciężar prowadzenia i moderowania zajęć wzięła na siebie Suvi Krista, a wspomagała ją Johanna Havisto - obie z firmy edukacyjnej VisitEDUfinn. To też drugi tydzień naszych spotkań z fińskim systemem edukacji. Tydzień pełen wyjazdów, tydzień pełen obserwacji.
Poniedziałek, 26 sierpnia 2024 r. dzień szósty:
Zajęcia rozpoczęły się w poniedziałkowy ranek na terenie Oodi - Centralnej Biblioteki w Helsinkach. Odbyliśmy “mały spacer” po bibliotece Oodi, poznając to miejsce nie tylko jako bibliotekę, ale też jako przestrzeń pozwalającą na różne formy pracy. Wspólnie powróciliśmy do tematyki związanej z historią fińskiej edukacji oraz do budowy współczesnego fińskiego systemu edukacyjnego. Był też czas na rozmowę o nauczaniu opartym na koncepcji edukacji outdoorowej, o nauczaniu opartym na projektach, zjawiskach. Po krótkiej przerwie nasze rozmowy kontynuowaliśmy na terenie leżącego obok biblioteki Oodi - Centrum Muzyki Musiikkitalo.
Po przerwie na lunch popłynęliśmy na Wyspę Suomenlinna (po szwedzku Wyspę Sveaborg - w Finlandii są dwa języki urzędowe: fiński i szwedzki), gdzie obserwowaliśmy zajęcia realizowane według koncepcji edukacji outdoorowej (Outdoor Education in Action). W tych zajęciach wzięliśmy udział wspólnie z fińskimi uczniami ze Szkoły Podstawowej w Keravie. Zajęcia były realizowane w formie gry terenowej na świeżym powietrzu, wykorzystującej dotyczącej historii wyspy aplikację mobilną na smartfony.
Po skończonych zajęciach oraz ich podsumowaniu przyszedł czas na zwiedzanie wyspy z mówiącym w 14 językach, także po polsku, przewodnikiem poliglotą. Przewodnik opowiedział wiele interesujących rzeczy o historii samej wyspy oraz o dniu dzisiejszym fińskiej edukacji.
Wtorek, 27 sierpnia 2024 r. dzień siódmy:
We wtorkowy poranek spotkaliśmy się w Centrum Muzyki Musiikkitalo i wysłuchaliśmy krótkiego wykładu na temat koncepcji edukacji outdoorowej - Outdoor Education in Action. Po wykładzie udaliśmy się - jedni tramwajem, inni rowerami - do ZOO na Wyspie Korkeasaari, gdzie wspólnie z uczniami
z klasy 6. Szkoły Podstawowej w Keravie wzięliśmy udział w zajęciach realizowanych według koncepcji outdoorowej pt. “Zwierzęta okiem etologa”. Uczniowie, podzieleni na niewielkie grupy, obserwowali zachowania “przydzielonych” im zwierząt, notowali czas „tych zachowań” na otrzymanych kartach pracy.
Z podziwem obserwowaliśmy zaangażowanie uczniów realizujących postawione przed nimi cele, ich zaangażowanie w pracę, ich uważność. Po zajęciach spotkaliśmy się w budynku edukacyjnym na terenie ZOO, aby podzielić się swoimi refleksjami.
Po przerwie na obiad wróciliśmy “na stały ląd” i udaliśmy się do przedszkola w Helsinkach. Odwiedzone przez nas przedszkole znajdowało się w charakterystycznych dla tego kraju “fińskich domkach”, które otaczały plac zabaw.
Spotkaliśmy się z dyrektorką przedszkola oraz z nauczycielem wspomagającym pracującym w tym przedszkolu. Dyrektorka przedszkola zapoznała nas z głównymi założeniami edukacji przedszkolnej w Finlandii, z organizacją procesu wychowania - uczenia się. Zwiedziliśmy pomieszczenia przedszkola, obserwowaliśmy warunki przedszkolne, aranżację przestrzeni, obserwowaliśmy dzieci na placu zabaw.
Środa, 28 sierpnia 2024 r. dzień ósmy:
W środowy poranek spotkaliśmy się na głównym dworcu kolejowym w Helsinkach, skąd szybkim pociągiem udaliśmy się do Hämeenlinna, jednego z najstarszych miast w Finlandii. Naszym celem było Liceum w Hämeenlinna. W drodze do liceum, nad jeziorem, spotkaliśmy grupę przedszkolaków, spacerujących pod opieką swoich nauczycieli. Przy okazji - krótka rozmowę na temat fińskiej edukacji przedszkolnej.
“Nasze odwiedziny” w Liceum w Hämeenlinna koncentrowały się na obserwacji fińskiego sposobu tworzenia przestrzeni edukacyjnej oraz organizacji procesu nauczania-uczenia się. Obserwowaliśmy też lekcje kilku przedmiotów (w tym geografii, chemii...).
Po przerwie na lunch udaliśmy się do położonego w sąsiedztwie szkoły Muzeum Sztuki w Hämeenlinna, gdzie samodzielnie zwiedziliśmy wystawę sztuki współczesnej.
Czwartek, 29 sierpnia 2024 r. dzień dziewiąty:
Czwartkowy poranek rozpoczęliśmy spotkaniem w Centrum Muzyki Musiikkitalo, gdzie podczas krótkiego wykładu wróciliśmy do tematyki edukacji outdoorowej (Outdoor Education in Action). Po wykładzie udaliśmy się do portu, skąd popłynęliśmy na Wyspę Vallisaari. Na tej posiadającej unikalne walory przyrodnicze wyspie obserwowaliśmy zajęcia przyrodnicze realizowane według koncepcji edukacji outdoorowej. Zajęcia były prowadzone przez licencjonowanego edukatora, polegały na znajdowaniu przez uczniów określonych roślin, obserwacji porostów pokrywających drzewa. Uczniowie prowadząc obserwacje korzystali z kart pracy.
Po zakończeniu zajęć przyrodniczych uczniowie odbyli wycieczkę po wyspie, a następnie wzięli udział w spotkaniu integracyjnym.
Po przerwie obiadowej wysłuchaliśmy krótkiej pogadanki na temat miejsca fińskiej sauny w systemie edukacji zdrowotnej w Finlandii. Dowiedzieliśmy się o zasadach korzystania z fińskiej sauny, o przeciwwskazaniach do korzystania. Następnie udaliśmy się do tradycyjnej fińskiej Sauny Vallisaari, gdzie chętni mogli skorzystać z jej dobrodziejstw.
Piątek, 30 sierpnia 2024 r. dzień dziesiąty:
Ostatni dzień naszego pobytu w Finlandii rozpoczął się w Oodi - Centralnej Bibliotece w Helsinkach, gdzie wysłuchaliśmy wykładu na temat miejsca kształcenia zawodowego w fińskim systemie edukacji. Następnie udaliśmy się pociągiem do Szkoły Zawodowej "Mercuria" w miejscowości Vantaa. „Mercuria” to szkoła z tradycjami (założona w 1908 roku), jest o tyle ciekawa, że jest prowadzona przez miasto Vantaa i organizację kupiecką z Helsinek. Nasi gospodarze szczegółowo przedstawili miejsce szkolnictwa zawodowego w fińskim systemie edukacji. Z dumą mówili o swojej szkole, chętnie dzielili się swoimi doświadczeniami
Zwiedziliśmy szkołę, zapoznaliśmy się z aranżacją przestrzeni i organizacją procesu nauczania-uczenia się. Mieliśmy okazję obserwować kilka lekcji.
Możliwość udziału w mobilności daje mnóstwo różnych inspiracji do rozwoju, o których wcześniej ani nie myśleliśmy, ani nie marzyliśmy. Poszerza horyzonty i naprawdę "otwiera umysł". To nieocenione możliwości doskonalenia umiejętności posługiwania się językiem angielskim w praktyce, poznania historii i kultury innego kraju, wymiany doświadczenia z nauczycielami z innych krajów.
Reportaż z kursu w Finlandii w formie storny internetowej. Realizacja: Elżbieta Komarnicka